کاخ کوروش

ته ستون‌های کاخ کورش درجنوب غربی شهر برازجان و در پانصدمتری ابتدای جاده‌ی برازجان – بوشهر قرار دارد..
با توجه به شیوه های معماری و استفاده از سنگ سیاه و سفید زمان احداث آن را به دوره کوروش بنیان گذار سلسله هخامنشی منسوب کرده اند. این کاخ که در جنوب خاوری برازجان و در کنار رودخانه خشک آردی قرار دارد یکی از پایگاه های مهم ایران دوره ی هخامنشی در ساحل خلیج فارس بوده است. کاخ برازجان بر طبق تحقیقاتی که شده در اواخر سلطنت کوروش ساخته و پرداخته شده است و از نظر حجاری و هنر معماری آن چنان که از پایه ستون ها و اشیاء کشف شده بر می آید جدیدتر و ظریف تر از پاسارگاد است. بنابراین می توان گفت که این بنا هنگامی ساخته شده که هنر اصیل حجاری و معماری عصر کوروش به تکامل رسیده است. متاسفانه به علت ناتمام ماندن بنا چنین به نظر می رسد که علل عقیم ماندن این کاخ مصادف با مرگ او به سال 529 پیش از میلاد است. بنابراین می توان تاریخ بنای کاخ برازجان را در همین حدود یعنی 529 ق. م دانست

با تشکر از خانم ندا رضایی

برج قلعه خورموج

این برج بقایای قلعه عظیم «خورموج» است که در منطقه خورموج قرار دارد.

حدود 150 سال پيش محمد خان دشتي حاکم دشتي قلعه اي ساخت که داراي چهار برج گلي بود و ديوارها و باروها گچي که به ارتفاع 10تا12 متر بود با وسعت تقريبي 120*110 متر مربع . جهار برج در چهار گوشه قلعه بود .در داخل قلعه مهمانخانه و قراولخانه به سبک معماري ايتاليايي و به سبک بناهاي زمان صفوي ساخته شده بودکه معماران شيرازي و اصفهاني کار ساختن آن را بر عهده داشتندالبته پايه و اساس قلعه ويناهاي ديگر از ساروج (يک نوع سيمان محلي )بود . قلعه داراي در بزرگي بود رو به شمال به اندازه 4*5 متر که از چوب درختان جنگلي ساخته شده بودکه به آن هشتي مي گفتند و محل ورود ماشين وسواران بود. در کوچک جنوبي به ارتفاع 5/3 متر و عرض 5/1 متر محل رفت وآمد پياده ها بود و به آن چيله مي گفتند . چشمه آب روان بنگه از کنار در جنوبي قلعه مي گذشت و در کنار آن محمد خان حمامي به سبک معماري دوره قاجار بنا کرده بود. بيست سال محمد خان در اين قلعه حکومت کرد و سپس جمال خان دشتي در قسمت جنوب غرب آن قلعه اي گچي بسيار زيبا بنا کرد که تا کنون پا بر جاست .در اواسط دوره رضا شاه قلعه به تصرف ارتش درآمد و پس از تخريب قسمت مهم ساختمان ، تنها تنها برج جمال خان باقي ماند .

با تشکر از آقای سیدمحمدرضاهاشمی زاده

قلعه نصوری

این قلعه در خاور استان بوشهر(بندرطاهری) و در 2500 کیلومتری آن قرار گرفته است. قلعه نصوری به «قلعه شیخ» مشهور بوده و متعلق به اوایل قاجاریه است.
ساخت قلعه به امر شیخ جبار نصوری حدود 180 سال پیش انجام یافته و معمار آن علی اضعر شیرازی بوده است. مصالح به کاررفته، سنگ های بزرگ و ملاط آن گل و گچ است.
ورودی قلعه از جنوب است که دارای در بزرگ چوبی با گل میخ و کنده کاری است. بعد از ورودی اصلی یک هشتی بزرگ وجود دارد که دارای هشت طاقچه ساده است. زمانی که انسان از هشتی وارد حیاط بیرونی می شود؛ در جبهه شمالی آن یک ردیف پلکان به طبقه دوم منتهی می شود و یک درب چوبی ساده، آن را به اندرونی وصل می کند. در جبهه باختری نیز یک پلکان به طبقه دوم می رود. در این طبقه یک ایوان با ستون های سنگی و گچ بری های جالب وجود دارد. این ایوان از طرف پنچ در چوبی به اتاقی راه می یابد که باختر آن قرار دارد. در این اتاق یک گچ بری با تزیینات گل و بوته وجود دارد که فاقد هرگونه تزیین است و در جبهه باختری از طریق پلکانی به طبقه دوم راه می یابد.
این بنا دارای بادگیری همانند بادگیرهای ساختمان های ساحلی خلیج فارس است. این بنا ویژگی معماری ساختمان های قاجاریه را دارد. قلعه دارای ایوان ستون داری در طبقه دوم می باشد. تزیینات گچ بری مربوط به این قسمت است. سبک کار و تراش آن ها شبیه ستون های وکیل شیراز است. گچ بری ها شامل شاخ و برگ گل و بوته، فرشتگان و پرندگان و تابلوهای مربوط به مجالس شاهنامه است. موضوعات تابلو شامل کیخسرو و کیکاووس، رستم و زال، بارگاه انوشیروان، سلطان محمود و درباریان، فردوسی و شاعران همزمانش می باشد.

با تشکر از آقای سعید دهقانی